در کیش آنچه ما را غافلگیر می‌کند جزو هتل‌های ۵ ستاره و حتی مجهزترین کلوپ‌های ورزشی نیست چرا که انتظار دیدن همه آنها را داریم. در این میان آثار تاریخی این جزیره پرمعما شما را به هشت قرن قبل می‌برد؛ زمانی که کیش شهری آباد و جزیره‌ای پرتردد و از قطب‌های مهم تجارت میان چین و اروپا و شمال آفریقا بود.
در زمان هخامنشیان جزیره کیش میان تاجران و بازرگانان بزرگ دنیا به مرکز صید مروارید شهره بوده است. این شکوفایی از سال ۳۵۶ هجری قمری با ویران شدن بندر تجاری سیراف در اثر زلزله آغاز شد. بازرگانان و حکام محلی جزیره قیس را جایگزین سیراف و مرکز عمده بازرگانی خلیج فارس قرار دادند و نامش را به «کیش» به معنی «کانال عمیقی که آب قنات از آن خارج می‌شود» تغییر دادند. چرا که در تمام خلیج فارس کیش تنها جزیره‌ای بود که قنات آب شیرین داشت.
در دوره اتابکان، غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان و مغول این جزیره بسیار پر رونق بوده و گفته‌های بزرگانی همچون قزوینی، فضل الله بن عبدالله شیرازی، ابن بطوطه و حمدالله مستوفی که از کیش دیدن کرده اند و از سرسبزی و آبادانی آن سخن گفته‌اند تاییدی بر این ادعاست. مهم‌تر از آن بقایای شهر تاریخی حریره که در شمال جزیره قرار گرفته حکایت از پیشینه فاخر این جزیره دارد.
تاریخچه شهر حریره
در هر گوشه از جاهای دیدنی کیش به آثاری برمی‌خوریم که حکایت از گذشته‌ی درخشان آن دارند و شهر پر رمز و راز حریره با ۱۲۰ هکتار وسعت و ۸۰۰ سال قدمت از مهم‌ترین آنهاست. شهر حریره در دوره ساسانیان و در زمان حکومت قیسی‌ها در جزیره کیش ساخته شده است. شهر حریره تنها اثر تاریخی جزیره کیش است که به ثبت آثار ملی رسیده است.
این شهر در دوره ایلخانیان یک بار دیگر بازسازی شده و بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بناهای حریره از سنگ‌های آهکی و مرجانی، ملات، ساروج و گچ ساخته شده است. جایی که شهر حریره بنا شده آب از همه جای جزیره آرام‌تر است که از هوش مهندسی بنیانگذاران این شهر خبر می‌دهد. شهر از لحاظ تجاری بسیار مورد اهمیت بوده تا جایی که اتاق بزرگی برای ملاقات و معاملات با تجار کشورهای دیگر در آن وجود داشته است. حمام بزرگ، خانه اعیانی، کارگاه های صنعتی و مسجد چهارمحراب از قسمت های مهم شهر حریره هستند.
خانه اعیانی شهر حریره
خانه اعیانی بزرگترین خانه در شهر حریره و از باشکوه‌ترین نمونه‌های قدیمی مسکن جمعی در حاشیه خلیج فارس به شمار می‌رود. فضاهای متعدد و سبک معماری آن نشان می‌دهد روزگاری در این خانه افراد متمول آمد و شد داشته‌اند. در زمان ایلخانان کاشی‌هایی ستاره‌ای شکل برای ساخت عمارت‌هایی همچون سلطانیه و تخت سلیمان از بندرگاه‌های جزیره کیش وارد ایران می‌شد. از همین کاشی‌ها در خانه اعیانی هم استفاده شده که دال بر ثروتمند بودن صاحب خانه است.
بسیاری از قسمت‌های این خانه بزرگ در اثر گذر زمان تخریب شده اما هنوز جای سکوها، اتاق شاه‌نشین و راهروها مشخص است. سبک و سیاق خانه اعیانی شباهت زیادی با خانه های اعیانی در شهرهای مرکزی ایران مثل کاشان، یزد و اصفهان دارد.
حمام بزرگ شهر حریره
حمام پانصدمتری حریره، یکی از قدیمی‌ترین حمام‌های ایران است. سربینه، گرمخانه و تون حمام به وسیله راهرویی سرپوشیده از صحن‌های بزرگ و متعدد حمام جدا شده است. دو خزینه کوچک و بزرگ نیز در جنوب گرمخانه وجود دارد. خانه اعیانی در بالای تپه ای در جنوب شرقی این حمام بزرگ قرار دارد و دیواری از حمام تا خانه اعیانی وجود دارد. طبق نظر باستان‌شناسان این حمام به طور اختصاصی به اهالی عمارت اعیانی تعلق داشته است.
بخش کارگاهی و صنعتی شهر حریره
درست در کنار دریا کمی آن طرف‌ترازعمارت اصلی شهرحریره تعداد زیادی کانال‌های افقی و زیرزمینی و چاه‌های متعدد قرار دارد. باستان‌شناسان تحقیقات بسیاری انجام داده‌اند اما هنوز از عملکرد این مجموعه نتیجه قطعی به دست نیامده است. بعضی محققان وجود این چاه ها و کانال ها را مرتبط با صید ماهی و مرجان و مروارید می‌دانند که در گذشته در آنجا بسیار رواج داشته و عنوان می‌کنند که ساکنان جزیره این کانال‌ها را برای دسترسی آسان‌تر به دریا ساخته‌اند. بعضی نیز این معماری عجیب را مفری برای اهالی شهر در هنگام هجوم و حمله دشمن می‌دانند.
از رازآلود ترین قسمت‌های شهر حریره اتاق‌هایی با کف شیاردار با شیب ملایم از شمال به جنوب در این قسمت شهر حریره است که تا مدت‌ها درباره نحوه کارکرد آن اطلاعی در دست نبود. باستان شناسان بعد از بررسی‌های دقیق و پرس‌وجو از بومیان جزیره به این نتیجه رسیده‌اند که در گذشته از این اتاق‌های شیبدار به عنوان مکانی برای تولید شیره خرما استفاده می‌شده است. نظیر چنین اتاق‌هایی با کف شیاردار در هیچ یک از مناطق دیگر ایران وجود ندارد.
در کیش آنچه ما را غافلگیر می‌کند جزو هتل‌های ۵ ستاره و حتی مجهزترین کلوپ‌های ورزشی نیست چرا که انتظار دیدن همه آنها را داریم. در این میان آثار تاریخی این جزیره پرمعما شما را به هشت قرن قبل می‌برد؛ زمانی که کیش شهری آباد و جزیره‌ای پرتردد و از قطب‌های مهم تجارت میان چین و اروپا و شمال آفریقا بود.
را در شبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید