مسجد شیخ لطف الله در میدان نقش جهان اصفهان

مسجد شیخ لطف الله اصفهان (13)

مسجد شیخ لطف الله بنایی فاخر و مسجدی اختصاصی روبروی کاخ عالی قاپو و در یکی از زوایای مسجد نقش جهان است. این مسجد تزئیناتی جادویی دارد و ترکیب کاشیکاری های هفت رنگ و نورهایی که دریچه های مختلف به آن می تابد تاثیری خیره کننده بر بینندگان می گذارد. راهی زیر زمینی این مسجد را به کاخ شاهی وصل می کرده است.

مسجد شیخ لطف الله به فرمان شاه عباس اول صفوی ساخته شده و آن را به نام شیخ لطف الله میسی عاملی (متوفی به سال ۱۰۳۲) که در این مسجد امامت داشته خوانده اند بر اساس کتیبه محراب، معمار بنا محمد رضا بن استاد حسین بنا اصفهانی بوده است. خطاطان کتیبه های بنا علیرضا عباسی و باقر بنا بوده اند و اشعار مختلف سروده شیخ بهائی و شیخ لطف الله در کتیبه ها دیده می شوند.

 

کاشیکاری و آجرکاری و نورپردازی زیر گنبد مسجد شیخ لطف الله

نورگیرهای زیر گنبد مسجد شیخ لطف الله با اسلیمی های زیبا تزئین شده و نور را تامین می کنند.

 

مسجد شیخ لطف الله در کتب قدیم


در کتاب عالم آرای عباسی در شرح وقایع سال ۱۰۲۰ به وجود مسجد شيخ لطف الله در جمله عمارات اطراف میدان نقش جهان اشاره شده است. در تاریخ اصفهان آمده است که پیش از بنای مسجد در همین مکان مسجد کوچه جلو خان قرار داشته است. پس از ساخت مسجد به دستور شاه عباس ابتدا ملا عبدالله شوشتری در آن نماز می گذارد و سپس جماعت به شیخ القطف الله واگذار می شود.
شکوه و ظرافت کاشیکاری های این مسجد و سبک بنا و تناسب هندسی آن مورد اعجاب باستان شناسان و مستشرقان خارجی واقع شده و از جمله پروفسور پوپ در کتاب «بررسی هنرهای ایران» و همچنین در کتاب معماری ایران خود شرحی راجع به این مسجد نگاشته است.

 

تزئینات مسجد شیخ لطف الله

کتیبه های زیبا و دور و دراز مسجد شیخ لطف الله دور تا دور طاق ها را از روی دیوار تا سقف فرا گرفته اند.

 

گنبدخانه و شمسه مسجد شیخ لطف الله

گنبد داخلی مسجد شیخ لطف الله با شمسه ای زیبا و پر کار به اطراف کشیده شده و در پایین با نورگیرها و طاق ها ترکیبی یکنواخت را شکل داده است. 

 

کتیبه های تاریخی مسجد شیخ لطف الله


قدیمی ترین تاریخ موجود در مسجد، مربوط به یک قطعه کاشیکاری قدیمی است که امروز در شبستان زیر زمین نصب نشده و در این تاریخ ۱۱۰۱ ذكر شده است. کتیبه سردر مورځ به سال ۲۰۱۲ و کتیبه خاسیه گنبد در داخل گنبد خانه دارای تاریخ ۱۰۲۵ می باشد. در داخل محراب تاریخ ۱۰۲۸ خوانده می شود. به علاوه در نمای خارجی گنبد، کتیبه های مربوط به تعمیرات سال های ۱۳۰۷ و ۱۳۹۵ هجری شمسی وجود دارند.

 

برای آشنایی کامل با جاذبه های انصف جهان مقاله جاهای دیدنی اصفهان را مطالعه کنید و اطلاعات کاملی درباره دیدنی های این شهر به دست آورید.  

 

محراب مسجد شیخ لطف الله

نورپردازی خیره کننده مسجد شیخ لطف الله توریست های خارجی را انگشت به دهان می کند

 

نورپردازی در مسجد شیخ لطف الله

 

معماری مسجد شیخ لطف الله


این بنا در نیمه اول قرن یازدهم بر روی خرابه های یک مسجد قديمي ساخته شده است، در مورد تاریخ دقیق شروع بنای مسجد اختلاف نظر وجود دارد. مولف «گنجينه آثار تاریخی اصفهان» سال ۱۰۱۱ را که در کاشی های قدیمی مسجد قید شده است سال شروع بنا می داند. با این حال در کتاب آثار ملی اصفهان با استناد به عبارت مر بأنشاء در متن کتیبه سردر مسجد شروع بنای آن سال ۲۰۱۲ اعلام شده است. تاریخ اتمام ساختمان و تزئین مسجد در گتبيه محراب سال ۱۰۲۸ ذکر شده است.
در دوره قاجار قسمت اعظم کاشیکاری های سردر و گنبد و مبله طلائین آن فرو می ریزد و بقیه کاشی ها برداشته شده و در زیر زمین بنا نصب می شود. مؤلف النصف جهان في تعريف الاصفهان وضعیت بنا را در این زمان چنین توصیف کرده است: 
« مسجد تا کنون بی نقص و خلل مانده الا کتیبه سردرب که خرابی زیادی به آن راه یافته و چون صنایع ان معلوم نبود تا مرمت شود از محل آن را سفیده نموده اند و تنها قسمتی از هلال بالای سردرب و دو گونه آن کاشی هستند که می رساند در قدیم تمامی سردرب از کاشی بوده است».


 

توریست های خارجی در مسجد شیخ لطف الله

 

راهروی ورودی مسجد شیخ لطف الله

راهروی ورودی مسجد

 

در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی با توجه به طرح های اصلی و کاشی های موجود نسبت به مرمت سردر و گنبد اقدام شده است. کتیبه نمای خارجی گند نیز نشان دهنده تعمیراتی است که توسط اداره باستان شناسی در سال ۱۳۱۵ ه.ش انجام شده است.|
همچنین در جلوی مسجد حوض هشت ضلعی زیبایی قرار داشته که در سالهای ۱۳۱۶ تا ۱۳۱۸ ه. ش برداشته شده است. در اين زمان پوشش کف گنبد خانه از جنس گچ بوده و پنجره های چوبی منصوب در آن روشنایی زیر زمین را تامین می کرده است. امروزه این فضا سنگ فرش و پنجره های کف آن فلزی می باشد.

 

رواق اصلی مسجد شیخ لطف الله

 

مقرنس های زیر طاق گنبد مسجد شیخ لطف الله

 

کتیبه های گنبد خارجی مسجد شیخ لطف الله


کتیبه خارجی مسجد شیخ لطف الله به خط ثلث با کاشی سفید معرق بر زمينه لاجوردی به ترتیب شامل سوره های شمس، دهر، کوثر است که در آخر با این عبارت ختم شده است: 
«قال الله وان مساجدالله فلا تدعوا مع الله احدا»
بر گردنه گنبد به خط سه رگی (دو مشکی در طرفین و یک سفید در وسط) بر زمینه فیروزه ای جملات یا (کریم) (يا الله) (يا رحمن يا رحيم) تکرار شده است.
در شمسه های پایین گردن به خط بنایی مشکی بر زمینه سفید کلمات و جملات: (الله أكبر) (الملك لله) (الحكم لله) (الحمد لله) (الله و محمد و علی) تکرار شده است.

 

سرداب مسجد شیخ لطف الله

سرداب و زیرزمین مسجد شیخ لطف الله

 

زیرزمین مسجد شیخ لطف الله

 

برای رزرو تورهای لحظه آخری و تورهای ارزان قیمت با تورگردان همراه باشید. 

 

 

وضعیت آب و هوا
خلاصه مقاله

مسجد شیخ لطف الله بنایی فاخر و مسجدی اختصاصی روبروی کاخ عالی قاپو و در یکی از زوایای مسجد نقش جهان است. این مسجد تزئیناتی جادویی دارد و ترکیب کاشیکاری های هفت رنگ و نورهایی که دریچه های مختلف به آن می تابد تاثیری خیره کننده بر بینندگان می گذارد. راهی زیر زمینی این مسجد را به کاخ شاهی وصل می کرده است.

انتشار :  19 خرداد 1399 به روزرسانی :  4 مرداد 1402 نویسنده :   عفیفه خدنگی
تصاویر مرتبط
تزئینات مسجد شیخ لطف الله
  • تزئینات مسجد شیخ لطف الله
  • کاشیکاری و آجرکاری و نورپردازی زیر گنبد مسجد شیخ لطف الله
  • توریست های خارجی در مسجد شیخ لطف الله
  • نورپردازی در مسجد شیخ لطف الله
  • گنبدخانه و شمسه مسجد شیخ لطف الله
  • راهروی ورودی مسجد شیخ لطف الله
  • محراب مسجد شیخ لطف الله
  • رواق اصلی مسجد شیخ لطف الله
  • مقرنس های زیر طاق گنبد مسجد شیخ لطف الله
  • سرداب مسجد شیخ لطف الله
  • زیرزمین مسجد شیخ لطف الله
  • مسجد شیخ لطف الله اصفهان (13)
اشتراک گذاری
نظرات کاربران
در رابطه با این مطلب دیدگاهی وجود ندارد
مقالات مرتبط